Εθνικό Κράτος και Παγκοσμιοποίηση

Διδάσκων/ουσα : Σ. Μακρής, Κ. Μικέλης


Το μάθημα αυτό συντίθεται από δύο μέρη: το πρώτο μελετά το ρόλο, τη θεωρία και τη λειτουργία του κράτους στη νεωτερικότητα και το δεύτερο μέρος διερευνά την έννοια, το ρόλο και το αποτέλεσμα της παγκοσμιοποίησης. Γι’ αυτό αρχικά διερευνώνται οι κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές πλευρές της νεωτερικότητας, ώστε να κατανοηθούν τόσο οι καταβολές και η εξέλιξη όσο και ο ρόλος του έθνους κράτους σήμερα. Η κατανόηση της πολιτικής στο διεθνές οικονομικό σύστημα θεωρείται αναγκαία επειδή προϋποθέτει την κατανόηση του εθνικού κράτους. Τέτοιου είδους όμως γνώση περί κράτους στο πλαίσιο του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος ισοδυναμεί με την κατανόηση της θεμελιώδους κοινωνικής δυναμικής. Στο πρώτο μέρος οι θεωρίες που μελετώνται και αναλύονται είναι εκείνες που συγκρότησαν τα σύγχρονα ρεύματα σκέψης και πρακτικής στην πολιτική και οικονομία που αφορούν την έννοια του κράτους και την οικονομική ζωή στα πλαίσια του διεθνούς συστήματος. Οι θεωρίες αυτές συγκροτούνται σε δύο ρεύματα: α, της αστικής αντίληψης και β, της μαρξιστικής σκέψης. Στο α) ρεύμα, ενσωματώνονται οι αντιλήψεις της κλασικής θεωρίας, της φιλελεύθερης θεωρίας, του κορπορατισμού και του πλουραλισμού. Στο β) ρεύμα, αναλύονται οι κλασικές μαρξιστικές αντιλήψεις, η γκραμσιανή προσέγγιση, η στρουκτουραλιστική αντίληψη και η Γερμανική συζήτηση περί κράτους και οικονομίας. Ενώ στο δεύτερο μέρος, η σκυτάλη δίδεται στις θεωρίες της παγκοσμιοποίησης και των προβλημάτων που δημιουργεί στους τομείς της πολιτικής οικονομικής και κοινωνικής ύπαρξης. Έτσι, αναλύονται οι διάφορες θεωρητικές τάσεις ή σχολές σκέψης, που παραπέμπουν στην κοινωνική μεταλλαγή κατά τη μεταπολεμική περίοδο. Έμφαση δίδεται στις θεωρητικές απόψεις που είναι αντιπροσωπευτικές της σύγχρονης σκέψης σε σχέση με την εξέλιξη των σχέσεων και θεσμών στο τοπικό και διεθνές περιβάλλον. Τέλος διερευνώνται οι κατηγορίες εθνικισμός και πολιτισμική συμπεριφορά, εθνικό κράτος, μειονότητες, παγκοσμιοποίηση και αναπτυσσόμενος κόσμος.

Προτεινόμενη Βιβλιογραφία:

Σκουλάς Γ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ & ΘΕΩΡΙΑ: Ρεύματα Σκέψης και Στοχαστές της Νεωτερικότητας, Εκ. Gutenberg, Αθήνα 2011.

Carnoy M. ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ, Εκ. Οδυσσέας, 1990.

Hall S. & Gieben B. Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΙΚΟΤΗΤΑΣ, Εκ. Σαββάλας, 2003.

Σκουλάς Γ. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΕΣ, Εκδόσεις Παπαζήση, 2010.

Σκουλάς Γ. ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΤΑΞΕΙΣ & ΚΡΑΤΟΣ, 3η έκδοση Εκ. Παπαζήση, 2012.

Σακελαρόπουλος Σ. Μύθος Παγκοσμιοποίησης & η Πραγματικότητα του Ιμπεριαλισμού, Εκ. Gutenberg, Αθήνα, 2004.

Κοτζιάς Ν. ΤΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ ΔΗΜ. ΚΡΑΤΟΣ: Εθνικό Κράτος & Παγκοσμιοποίηση

Κοτζιάς Ν. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ: Ιστορική Θέση, Μέλλον & Πολιτική Σημασία, Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα, 2003 /2004.

Held D. DEMOCRACY AND THE GLOBAL ORDER, Polity Press, Cambridge UK 1996.

Φωτόπουλος Τ. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ, ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, Εκ. Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα, 2002.