Πολιτικό Σύστημα Ευρωπαϊκής Ένωσης

Διδάσκων/ουσα : I. Παπαδόπουλος


Το μάθημα περιλαμβάνει δύο μέρη.

Στο γενικό μέρος παρουσιάζονται εκτενώς και εμβαθύνονται, υπό μορφή διαλέξεων, οι κύριες οργανικές και λειτουργικές παράμετροι του πολιτικού συστήματος της ΕΕ: Ευρωπαϊκό θεσμικό τρίγωνο (Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Συμβούλιο – Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο), μίγμα διακυβερνητικής λογικής και κοινοτικής μεθόδου στη βάση του ιδιάζοντος συστήματος Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, νομοθετική διαδικασία, δομή και ρόλος των μόνιμων αντιπροσωπειών των κρατών μελών στην ΕΕ, αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας και εμπλοκή των εθνικών κοινοβουλίων στην τήρησή τους, αρχές διακυβέρνησης (governance), ανάλυση των εργαλείων πολιτικής στο προνομοθετικό στάδιο, εκτίμηση επιπτώσεων (impact assessement) των πρωτοβουλιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Στο ειδικό μέρος παρουσιάζονται υπό μορφή διαλέξεων και αναλύονται από τους φοιτητές υπό μορφή σεμιναρίου τρεις πλήρεις θεματικοί φάκελοι, με βασικά κείμενα (επίσημα κείμενα και επιστημονική βιβλιογραφία) και μελέτη περιπτώσεων:

  1. Οι αρχές της αντιπροσωπευτικής και της συμμετοχικής δημοκρατίας στην ΕΕ και η Πρωτοβουλία Ευρωπαίων Πολιτών
  2. Οι ομάδες πίεσης και ειδικών συμφερόντων (lobbies) και ο ρόλος τους στην ΕΕ
  3. Οι αρχές της οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ, με έμφαση στη διακυβέρνηση της ζώνης του ευρώ: κοινή οικονομική, δημοσιονομική, νομισματική και αναπτυξιακή πολιτική.

 

Μαθησιακοί στόχοι

Βασικός στόχος του μαθήματος είναι η καλή εκμάθηση και η εμβάθυνση των φοιτητών στους μηχανισμούς λειτουργίας του πολιτικού συστήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκ των ένδον, με πολλά παραδείγματα και μελέτη περιπτώσεων.

Οι φοιτητές καλούνται να προετοιμάζονται πριν από κάθε διάλεξη με βάση τα επίσημα κείμενα και την βιβλιογραφία που έχω αναρτήσει στην πλατφόρμα τηλεεκπαίδευσης CoMPUs και την βιβλιογραφία που έχω υποδείξει. Επίσης, καλούνται να συντάξουν μια ερευνητική εργασία στο σπίτι (take home paper), με το ίδιο θέμα για όλους και για την οποία χορηγείται επαρκής χρόνος στη μέση του εξαμήνου. Τέλος, καλούνται να συμμετέχουν στη σύνταξη και τη συζήτηση εικονικών επίσημων κειμένων (κοινοβουλευτικές εκθέσεις, τροπολογίες επ’ αυτών, γνωμοδοτήσεις) καθώς και ενίοτε στην επεξεργασία θέσεων για την ελληνική μόνιμη αντιπροσωπεία στην ΕΕ καθώς και για ανοιχτές δημόσιες διαβουλεύσεις.

Οι μαθησιακοί στόχοι του μαθήματος είναι, συνεπώς, ευρείς:

  1. Καλή θεωρητική κατάρτιση σχετικά με το θεσμικό οικοδόμημα της ΕΕ, τη λειτουργία του και την παραγωγή πολιτικών από αυτό
  2. Προβληματισμός γύρω από τις αποκτούμενες θεωρητικές γνώσεις με την χρήση μελετών περιπτώσεων
  3. Απόκτηση πρακτικών δεξιοτήτων για τη νομοθετική διαδικασία.